Pocztówki odkurzone cz. 19

Brzeg Królewskie Seminarium Nauczycielskie

Brzeg Królewskie Seminarium Nauczycielskie

Dzisiejsza, kolorowana widokówka przedstawia budynek Królewskiego Seminarium Nauczycielskiego, czyli późniejszego „nowego” ogólniaka. Zdjęcie wykonano krótko po ukończeniu budowy, gdyż – jak widać – ówczesna ulica Żłobiźniańska, wcześniej zwana szosą (dziś ul. 1-go Maja), jest jeszcze nieutwardzona.

Gmach wzniesiono w r. 1907 według projektu – wspomnianego już w „odcinku” o „starym” ogólniaku – brzeskiego radcy budowlanego Paula Pistoriusa. Projekt powstał w r. 1904 we współpracy z powiatowym inspektorem budowlanym i późniejszym tajnym radcą – Hermannem Weissteinem. Do prac budowlanych przystąpiono niezwłocznie po ostatecznym zatwierdzeniu projektu przez władze we Wrocławiu, w kwietniu 1907 r. Przymiotnik „królewskie” w nazwie szkoły oznaczał widocznie, że miasto nie miało tu ostatniego słowa.

Architektoniczną dekorację trzypiętrowego gmachu szkoły zrealizowano m.in. za pomocą wykonanych z piaskowca obramień drzwi wejściowych i niezwykle dużych okien parteru. Stromy dach, kryty dachówką, zdobią profilowane szczyty i niewielka wieżyczka, zwieńczona kopułą. Tylną fasadę zdobi tegar słoneczny, a także ryzalit klatki schodowej, nakrytej miedzianym dachem.

Od północy z gmachem szkoły styka się pod kątem prostym budynek mieszkalny, w którym przewidziane były mieszkania dla dyrektora, zastępcy, jeszcze jednego nauczyciela oraz woźnego, zaś od wschodu – sala gimnastyczna.

W połowie lat 30-tych nieopodal szkoły powstało osiedle mieszkaniowe.

Gmach był siedzibą seminarium nauczycielskiego do wczesnych lat 20-tych, a od r. 1923 mieściła się tam 6-klasowa szkoła średnia, przygotowująca do matury, zwana szkołą Piastów (Piastenschule). Uczniem tejże szkoły był słynny dyrygent, Kurt Masur.

Po wojnie, aż do końca lat 80-tych, była tam tzw. „ruska szkoła”, w której uczyły się dzieci stacjonujących w Brzegu radzieckich wojskowych i pracowników cywilnych. Szkołę włączono do zamkniętego areału, utworzonego wokół wspomnianego wyżej osiedla mieszkaniowego. W tym miejscu warto obalić pewien brzeski mit, który dość uporczywie mówi o „szarych koszarach”. To nigdy nie były żadne koszary, tylko zwykłe osiedle mieszkaniowe.

W latach 20-tych przed szkołą ustawiono skromny pomnik, upamiętniający poległych w I wojnie światowej seminarzystów i nauczycieli. Pomnik przetrwał II wojnę światową i został nawet przejęty przez nowych włodarzy, którym posłużył za postument, na którym (oczywiście po uprzednim zdjęciu tablic z nazwiskami poległych) ustawili biust (tak kiedyś nazywano po prostu popiersie) wodza rewolucji. Po zdjęciu biustu, obelisk trwa do dziś, choć może nieco zapomniany.

Opracowano na podstawie książki „Eine schlesische Perle – Brieg – Bauten erzählen” (Śląska perła – Brzeg – budowle mówią), Dorothea Tscheschner, Berlin 2004.

Tekst oryginalny

Napisy
Brieg
Kgl. (Königliches) Lehrerseminar

Stempel pocztowy
Brieg, Bz. (Bezirk) Breslau 1 17.6.18.8-9 V (Vormittags)

Stempel
Reservelazarett (reszta zatarta)

Wiadomość

Feldpost

Fräulein
Alwina Ohlenrodt
Hannover-Waldh. (Waldhausen)
Brunestr. 13 I

Meine Liebe!

Bin hier gut angekommen, teile Dir hier meine Adr. (Adresse) mit. Im Brief mehr.

Landst. (?) (Landsturmmann) Aug. (?) August (?) Erdmann
Reserve-Lazarett Brieg. Bez. (Bezirk) Breslau
Abteilung Roonbaracken (?)
Baracke B

poczt19_2

Tłumaczenie

Napisy
Brzeg
Królewskie Seminarium Nauczycielskie

Stempel pocztowy
Brzeg, Rejencja Wrocław 1 17.6.18.8-9 V (kartkę wysłano między 8 a 9 przed południem)

Wiadomość

Panna
Alwina Ohlenrodt
Hannover-Waldh. (Waldhausen)
Brunestr. 13 I

Kochana!

Szczęśliwie tu dotarłem, podaję Ci mój adres. Więcej w liście.

Landszturmista Aug. (?) August (?) Erdmann
Lazaret Zapasowy Brzeg, Rejencja Wrocław
Oddział Baraki przy ul. Roona (?)
Barak B

Próba interpretacji
Kolejna wiadomość związana z brzeskimi lazaretami podczas I. wojny św. Tekst raczej banalny – nowo przybyły ranny pisząc, przypuszczalnie swej dziewczynie/ narzeczonej, podaje adres i zapowiada list. Tekst, pisany przypuszczalnie ołówkiem kopiowym, jest nieco wyblakły i jego odczytanie nastręcza pewnych trudności, zwłaszcza co się tyczy podanego adresu. Mowa jest tam o oddziale lazaretu w barakach, mieszczących się – o ile dobrze odczytano – przy ul. Roona. Chodzi o dzisiejszą ul. Wileńską, wcześniej noszącą imię pruskiego feldmarszałka – Albrechta von Roona. Wówczas nie było jeszcze osiedla, za koszarami było szczere pole i całkiem możliwe, że postawiono tam jakieś baraki. Zastanawia jednak widok seminarium na pocztówce, który może nasunąć przypuszczenie, że lazaret umieszczono w tymże gmachu i być może w pobliżu postawiono baraki. Równie dobrze jednak motyw widokówki mógł być zupełnie przypadkowy. O ile dobrze odczytano „tytuł” i nazwisko nadawcy, to służył on (nadawca) w landszturmie, czyli pospolitym ruszeniu. Formację tę powołano zaraz na początku wojny i często kierowano tam niewyszkolonych wojskowo poborowych młodszych roczników.

II LO Widok współczesny

II LO Widok współczesny

Redakcja i tłumaczenie: Dziedzic Pruski

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.